Friday, 09/12/2022 - 08:49|
Chào mừng bạn đến với cổng thông tin điện tử của Trường THCS Tân Lập

Thăm di tích lịch sử Hang đá Xóm Trại ( Lạc Sơn- Hòa Bình)

Ngày hôm qua chủ nhật (25/10), lớp sử khóa 13 (1968-1972) Đại học tổng hợp Hà Nội cũ (nay là Đại học xã hội nhân văn thuôc Đại học Quốc gia Hà Nội) đã tổ chức chuyến thăm di tích lịch sử Hang  đá Xóm Trại  thuộc xã Tân Lập, huyện Lạc Sơn, tỉnh Hòa Bình là một trong số hang tiền sử thuộc Văn hóa Hòa Bình nổi tiếng trên thế giới. Hang đã được xếp hạng di tích cấp quốc gia và được xây dựng bảo tồn rất tốt. Hàng năm, Hang được hàng ngàn lượt khách trong và ngoài nước đến thăm viếng và nghiên cứu.
 





Hai ảnh trên: Một góc Hang đá Xóm Trại. Ảnh: Vũ Xuân Bân


Điều đặc biệt là chính cựu sinh viên khoa sử khóa 13 Hà Hùng Tiến trong lần đi thực tập thám sát khảo cổ học năm 1968 đã phát hiện ra di tích lịch sử Hang đá Xóm Trại và đến năm 1970 công bố trên tuần báo Văn hóa nghệ thuật.
 



Ông Hà Hùng Tiến (ngoài cùng bên phải) cựu SV khoa sử khóa 13 Đại học tổng hợp Hà Nội cũ là người đầu tiên phát hiện ra di tích lịch sử Hang đá Xóm Trại, xã Tân Lập, huyện Lạc Sơn, tỉnh Hòa Bình


Đã nhiều năm nay, di tích lich sử Hang đá Xóm Trại  được Tiến sĩ Nguyễn Việt, Giám đốc Trung tâm Tiền sử Đông Nam Á cũng là một trong những cựu sinh viên khoa sử khóa 13 Đại học tổng hợp Hà Nội cũ – người trực tiếp khai quật, nghiên cứu và hỗ trợ kinh phí chăm lo bảo tồn Hang này.

Cuối năm 2014, TS Nguyễn Việt là một trong những người sáng lập “Câu lạc bộ Bạn của những người yêu mến Văn hóa Hòa Bình” đã đứng ra kêu gọi bạn bè và các nhà hảo tâm yêu mến Di sản dân tộc đóng góp hơn chục triệu đồng mua nguyên vật liệu và công thợ để khắc phục triệt để tình trạng đá lở và tu sửa lại ngôi am chùa đã bị đá rơi làm hư hại.
 



Ngôi am chùa tại hang đá Xóm Trại bị đá rơi làm hư hại đã được khôi phục
 



Nơi phát hiện dấu tích của người tiền sử cách đây 21000 năm


Di tích Hang đá Xóm Trại nằm ở trung tâm của vùng Mường cổ (Mường Vang- là một trong 4 Mường nổi tiếng ở Hòa Bình- “Nhất Bi, Nhì Vang, Tam Thàng, Tứ Động”).  Từ thành phố Hoà Bình theo quốc lộ 6 đến ngã ba Mãn Đức, đi theo đường 12A đến ngã ba Xưa, rẽ trái theo đường 12B khoảng 8km, rẽ trái theo đường liên xã đi Tân Lập khoảng 4km là đến di tích.

Hang đá Xóm Trại nằm trên độ cao 15m so với mặt thung lũng, cửa hang rộng 8m quay theo hướng Đông hơi chếch Bắc 600, hang ăn sâu vào trong 13m; cửa hang cao 10m. Cửa có hình vòng cung trong hang sáng sủa, thoáng đãng, ánh sáng có thể lọt vào tận đáy hang. Hang đá  Xóm Trại là nơi tìm thấy vết tích nền văn hóa Hoà Bình vào loại sớm nhất lưu vực sông Hồng.
 



Có thể tìm thấy nhiều xương trong Hang đá Xóm Trại


Cách đây không lâu, các nhà khảo cổ học thuộc Trung tâm Tiền sử Đông Nam Á đã phát hiện tiếp hệ thống dấu mòn của hai tuyến đường ra vào hang của người nguyên thuỷ ở ngách hang phía bắc tại hang Xóm Trại (xã Tân Lập, huyện Lạc Sơn, tỉnh Hoà Bình).

Trước đó, di tích Hang đá Xóm Trại được đoàn cán bộ của Viện Khảo cổ học Việt Nam tiến hành khai quật lần đầu vào tháng 7/1980. Hơn 30 năm với các cuộc khai quật lớn, các nhà khảo cổ đã tìm thấy hàng vạn hiện vật, bao gồm xương răng động vật các loại, vỏ ốc, hến, công cụ đá cuội được ghè đẽo cẩn thận quanh rìa tạo hình dáng ổn định… Ngoài ra còn hàng trăm mảnh gốm thô thu nhặt được tầng văn hóa và  trên mặt hang. Chúng thuộc loại gốm thô dầy trang trí văn thừng có niên đại văn hóa Đa Bút cách nay 8-6 ngàn năm và hệ thống gốm thời đại kim khí cách nay trên 3 ngàn năm.

 



Bia "Anh linh thiên cổ tại" tại Đình Thượng, xóm Tân Thành, xã Yên Trị, huyên Yên Thủy, tỉnh Hòa Bình


Trong di tích Hang đá xóm Trại, ngoài các hiện vật bằng đá, xương, sừng, gốm còn thu được khá nhiều các tàn tích các vỏ nhuyễn thể và thực vật. Đặc biệt là đã tìm thấy một ngôi mộ nằm ở địa tầng có niên đại trên 17.000 năm. Di tích của người  xưa để lại còn có một số bếp lửa, trong đó rõ nhất là chiếc bếp được xếp bởi ba hòn đá lớn, khá đẹp và điển hình với đống tro tàn màu đỏ sậm. Các nhà khảo cổ học còn sang được các mảnh vỏ trấu, hạt thóc và một số hạt gạo cháy dở nằm ở độ sâu tới 180cm. Việc phát hiện ra lối đi cổ tại Hang đá Xóm Trại có niên đại hàng vạn năm cách ngày nay như nói ở trên là một thành tự khoa học rất đáng chú ý ở đây, chứng tỏ phương pháp nghiên cứu Khảo cổ học Vi tư liệu giúp chứng thực những điều vốn trước đây được coi như là không tưởng. Việc sang lọc được các hạt gạo, vỏ trấu trong tầng văn hoá của Hang đá Xóm Trại có thể hé mở về một nền nông nghiệp trồng lúa sơ khai ở thời Văn hoá Hoà Bình. Cho đến nay, các nhà khảo cổ vẫn chưa hoàn toàn giải mã hết những bí ẩn lưu giữ tại hang đá Xóm Trại.

Đến hang đá Xóm Trại, chúng ta sẽ được trở về với cuộc sống của người Mường cổ xưa trong lòng hang đá. Đi theo lối đi cổ 21 ngàn năm tuổi, tay chạm vào những lớp vỏ ốc dày, khơi dậy trong ta trí tò mò và khát khao muốn khám phá. Lòng hang đá Xóm Trại khá rộng, phía trên, vòm hang chia thành ba ngăn, ngăn giữa cao nhất với hai hốc lõm vào như hai quả trứng gà khổng lồ dính liền. Phía dưới là một bãi đất đá lẫn với vỏ ốc khá bằng phẳng, nơi tìm được xương người có niên đại 17.000 năm, chúng ta sẽ được ngắm toàn cảnh "ngôi nhà" 2 vạn tuổi đã được tái hiện.

Đến với di tích Hang đá Xóm Trại, chúng ta sẽ có điều kiện tham quan tìm hiểu về không gian văn hoá dân tộc Mường và một khung cảnh thiên nhiên tuyệt vời của thung lũng Mường Vang, một trong bốn Mường lớn của tỉnh Hoà Bình. Đây là một trong những địa điểm du lịch tâm linh, thám hiểm độc đáo. Tiếc rằng tỉnh Hòa Bình chưa chú trọng đầu tư xây dựng kết cấu hạ tầng, nhất là đường giao thông đi vào khu di tích lịch sử nổi tiếng này để thu hút du khách trong nước và quốc tế./.

Tác giả: Vũ Xuân Bân
Nguồn:Sưu t ầm Copy link
Bài tin liên quan
Chính phủ điện tử
Tin đọc nhiều
Liên kết website
Thống kê truy cập
Hôm nay : 1
Hôm qua : 14
Tháng 12 : 82
Năm 2022 : 23.376